دانست كه ويرانگرى دوران گذشته در چه ناحيه‌اى عميق‌تر و زيانبارتر بوده و سازندگى در آن بنيادىتر است و براى اصلاحات آينده مؤثرتر است . اگر با نظر درستى در اين زمينه بنگريم خواهيم دانست كه بدترين ويرانى دوران گذشته از نظر فكر و انديشه بوده و تسلط بر مغزها و وجدانهاى افراد بخصوص نسبت به جوانها و نوجوانها كه با برنامه‌اى استعمارى در مراكز تحصيل گذرانده‌اند و از دوران كودكى كه دل و مغزشان نقش پذيرتر بوده دچار انحراف شده و از فطرت خداشناسى و امور معنوى دور افتاده‌اند و عقيده و ايمان اسلامى خود را از دست داده‌اند . اگر بتوان آنان را از سستى عقيده و لرزش ايمانى نجات داد و فطرت حق‌شناسى را در آنان پرورش داد ميتوان از آنها براى نوسازى و جهاد سازندگى در امور ديگر استفاده شايانى برد و مانند يك ابزار خودكار آنها را براى اصلاح ويرانيهاى ديگر بسيج كرد و بهر ميدان سودمندى كشيد و بفتح و پيروزى رسيد . در اينجا توجه بيك پيشامد تاريخى نه بسيار دور مطلب را روشن مىكند . پيش از دوران صفويه كشور ايران ويران شده بود و بدنبال هجوم مغوليان و تاخت و تاز تيموريان عقيده و ايمان مردم سست شده و هر دسته پيرو طريقه منحرفى شده بودند و از نظر سياسى هر ناحيه امير و فرمانده مستقلى داشت و ملوك الطوائفى و خان‌خانى در سراسر ايران بوجود آمده بود و مردم رنجبر و زحمتكش و كاسب و پيشه‌ور در نهايت سختى و فقر و بيچارگى بودند و مسخرگى و تملق گوئى خانها و امراء تنها راه معاش و زندگى شده بود كه عبيد زاكانى گفته : رو مسخره‌گى پيشه كن و مطربى آموز * تا داد خود از كهتر و مهتر بستانى ارزش فضائل به كلى از ميان رفته و جاى آنها را رذائل گرفته بود كه عبيد زاكانى در كتاب اخلاق طنزش به خوبى آن را روشن ساخته . در چنين وضع اسف بارى شاه اسماعيل صفوى به حساب يك رهبر دينى و اخلاقى قيام كرد و در مدت نزديك بيست سال تلاش كرد و جهاد كرد و مبارزه مردانه‌اى